NHẶT HOA TRÊN NET/THÚ VUI TAO NHÃ

Những thú vui tao nhã đem lại sự bình an cho tâm hồn

Thứ Tư, 16 Tháng Chín 20202:00 CH

• ĐKN

Trong cuộc sống có những thú vui nho nhỏ, đơn giản nhưng khá trang nhã, hơn nữa nó còn đem lại sự bình an và thanh tĩnh trong tâm hồn...

Đốt trầm, thắp hương

Một mẩu trầm nghi ngút trong chiếc lư đồng, hoặc đất nung nho nhỏ, tỏa hương thơm ngan ngát khắp căn phòng. Thường người ta đốt trầm khi đọc sách Thánh hiền hoặc cùng bạn tâm đầu ý hợp thưởng trà

Người xưa khi đọc sách của Thánh nhân thường đốt trầm hoặc thắp hương bày tỏ lòng tôn kính bậc Thánh giả. Cùng với làn hương thơm lan tỏa, thân tâm dần dần tĩnh lại. Khi tâm tĩnh và thành kính thì những đạo lý nhân sinh uyên bác sâu xa của Thánh nhân cũng hé mở, đọc sách mới thu được lợi ích lớn.

Có người độc ẩm, hoặc đối ẩm với bạn tâm giao, thì trước khi pha trà sẽ đốt một mẩu trầm hoặc thắp một nén hương, khiến thân tâm nhanh chóng bình lặng trở lại, bởi vì tâm tĩnh, gần với trạng thái nhập thiền, thì mới có thể cảm thụ được dư vị đích thực của trà. Thế nên người ta nói "Trà - Thiền nhất vị" là vậy, bởi vì:

Uống trà như tham thiền,
Khác gì chuyện Thần Tiên
Hương trầm tâm thanh tĩnh
Trà thơm kính bạn hiền...

Cùng với làn hương thơm lan tỏa, thân tâm dần dần tĩnh lại. (Ảnh: Pxhere.com)

Đọc sách

Có câu cổ ngữ rằng: “Có sách dư phú quý, vô sự ấy Thần Tiên”. Những tao nhân mặc khách đọc sách của Thánh hiền có thể khiến tâm hồn rộng mở, đắm mình trong trí tuệ cổ nhân, nâng cao cảnh giới sinh mệnh.

Người xưa nói: “Khí chất con người do Trời sinh ra, vốn khó thay đổi, duy chỉ có đọc sách mới có thể thay đổi khí chất”.

Xã hội ngày nay, thư tịch tạp nham loạn bậy, thậm chí sách xấu rất nhiều, sách tốt thì ít, nên người đọc cần lựa chọn kỹ. Sách tốt dạy người hướng thiện, dạy người trí tuệ, dạy người bản lĩnh, khiến con người có chỗ đứng trong xã hội, duy trì đạo đức xã hội, bản thân người đọc sách cũng có được hạnh phúc.

Ngắm, vẽ tranh

Thưởng thức tranh có thể khiến tâm cảnh con người chìm vào trong bầu không khí nghệ thuật, khiến con người tăng thêm tri thức và giúp tấm lòng rộng mở, tinh thần vui tươi sảng khoái. 

Thưởng thức tranh là một loại thưởng thức hưởng thụ cao nhã, có thể nuôi dưỡng tính tình, khiến thân tâm khỏe mạnh. Nếu nói thưởng thức tranh như liều thuốc tốt thì e rằng sẽ có người khó mà tin nổi. Kỳ thực thưởng thức tranh để trị bệnh xưa nay đều có:

Xa ngắm núi non xanh
Gần nghe nước vô thanh
Xuân đi hoa còn mãi
Xuân về vẳng tiếng oanh...

Người xưa vẽ tranh, một cây bút, một tờ giấy, tung hoành phóng khoáng, tả ý trôi chảy thanh thoát. Tiền nhân vẽ tranh đều có ý sâu xa, ý tứ đặt bút, nét nào cũng đều có chủ ý.

Thưởng thức tranh cổ khiến con người yên tĩnh, chí hướng cao xa, con người, sự vật giữa Trời Đất tự nhiên hài hòa, không ham dục, không tham vọng, tâm thái bình hòa, cảm giác như hòa nhập vào trong bức họa.

Bởi thế trong xã hội ngày nay, việc con người lựa chọn đạo đức truyền thống là rất then chốt, vì đạo đức truyền thống có thể khiến con người bình an hạnh phúc.

Tiền nhân vẽ tranh đều có ý sâu xa, ý tứ đặt bút, nét nào cũng đều có chủ ý. (Tranh: hoạ sĩ Bùi Hải)

Thưởng hoa

Hoa đẹp khó kiếm như cánh chim bằng trở về dưới ánh chiều tà. Cỏ hoa trắng muốt gửi mộng đẹp bay tới phương trời xa. 

Thơ ca, hội họa lấy hoa làm đề tài thì nhiều không kể xiết, ngay cả các tác phẩm nghệ thuật truyền thống như thêu, gốm sứ thì các bức họa tiết hoa cỏ cũng là những đồ trang sức quan trọng.

Mọi người thưởng thức hoa, không chỉ thưởng thức vẻ đẹp tự nhiên: sắc, hương, dáng vẻ, v.v. mà còn tổng hợp cảm thụ của bản thân đối với hoa, dành cho hoa một loại phong độ, phẩm đức. Từ xưa đã nói “không hiểu rõ hoa vân thì khó đến được cảnh giới cao nhã”.

Người thích lan yêu lan cao nhã thoát tục. Người thích cúc yêu cúc đứng độc lập trong thu lạnh. Người thích sen yêu sen mọc từ bùn lầy mà không ô nhiễm. Người thích mai yêu mai ngạo nghễ trong gió lạnh chống chọi với tuyết sương.

Cao Bá Quát từng kính phục hoa mai:

Thập tải luân giao cầu cổ kiếm
Nhất sinh đê thủ bái mai hoa

Tạm dịch:

Mười năm luân lạc tìm kiếm cổ
Một đời chỉ cúi trước hoa mai

Mãn Giác Thiền sư thảng thốt bất ngờ trước sức sống mạnh mẽ và vẻ đẹp của hoa mai:

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai

Dịch thơ (Thượng Quảng Độ):

Chớ bảo Xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua sân trước một cành mai...

Thưởng trà

Thưởng trà không phải chỉ phân biệt trà tốt xấu, ngon dở, mà còn có mang ý tưởng xa xôi và tình cảm thú vị khi thưởng trà.

Chọn nơi thanh nhã yên tĩnh, pha một ấm trà thơm thanh khiết, độc ẩm, gột sạch những phiền não, tỉnh táo, phấn chấn tinh thần, nhấp từng ngụm nhỏ, thưởng thức sự mỹ diệu thú vị của ẩm trà.

Tay nâng một chén trà
Trà mộc tự tay pha
Bắt chước vị tiên trích
Mời trăng rồi mời hoa

Trà không phân biệt giàu nghèo, cũng không phân biệt sang hèn, có thể đơn giản mộc mạc, cũng có thể đường hoàng tinh tế, rất thông tục, cũng rất cao nhã.

Trà có tác dụng giải khát thanh tâm, trà còn dùng để tu dưỡng tính tình, biểu đạt thái độ khác nhau của mỗi cá nhân đối với trà. Kỳ thực cảnh giới mỗi người mỗi khác, không nói đến cao thấp khác nhau, mà mỗi người trong khi thưởng trà đều có truy cầu và yên định riêng của mình, còn việc có đắc đạo hay không thì hoàn toàn dựa vào ngộ tính.

Trà có tác dụng giải khát thanh tâm, trà còn dùng để tu dưỡng tính tình. (Ảnh: hoạ sĩ Bùi Hải)

Thưởng nguyệt

Trong nhiều thơ ca vịnh trăng, thi nhân đem trăng "hòa tan" vào trong tư tưởng tình cảm, nội tâm... đồng thời khiến trăng và tư tưởng nội tâm cùng tỏa sáng lẫn nhau, sáng tạo ra rất nhiều ý cảnh ưu mỹ, đồng thời nâng chất lượng văn học, nội hàm tư tưởng và cảnh giới nghệ thuật lên một tầm cao mới.

Nơi đô thị ồn ào náo nhiệt rất cần những thứ thanh nhã này để cân bằng. Chúng ta thử tĩnh tâm xuống, học người xưa thắp hương, thưởng trà, đợi trăng, ngắm thư họa.

Đợi trăng là có hẹn ước với trăng khi trăng nhô lên trong màn đêm. Tắm gội dưới ánh trăng, thụ hưởng cảnh đẹp này, tâm tình cũng dịu êm như nước:

Vầng trăng mọc ở bể khơi,
Cùng trong một lúc, đất trời soi gương.

Ngao du sơn thủy

Cái thú của du sơn ngoạn thủy không phải là mang cái tâm chinh phục, mà là thưởng thức cái đẹp, hàm súc, thâm sâu thăm thẳm của non nước.

Một buổi sáng trong lành, dạo bước bên ngoài ngôi chùa cổ kính, vầng dương nhô lên chiếu sáng khắp núi rừng. Con đường nhỏ uốn lượn quanh co dẫn đến một nơi u tĩnh, tiếng chuông chùa văng vẳng trong rừng cây hoa lá. Sắc núi sáng trong thanh tịnh, đổ bóng xuống lòng hồ sâu trong vắt, gột sạch những tục niệm trong tâm, lòng trong sáng như rũ sạch hết bụi trần, bỗng như thấy gần chốn Bồng Lai Tiên cảnh:

Non xanh xanh vẫn như xưa
Du nhân đi mãi mà chưa thấy về
Sông soi bóng tháp Bồ Đề
Mở toang cửa động liền kề chân mây...

Phong nhã bắt nguồn từ nội tâm yên tĩnh, thanh đạm, lui mình ra khỏi bộn bề tất bật, từ nơi tạp niệm rối loạn lưu lại một không gian nhàn nhã thư thái. Tô Đông Pha có thơ rằng:

Trăng gió núi sông
Vốn chẳng trường tồn
Trời đất mênh mông ai chủ khách
Người nhàn tự tại ấy chủ nhân...

Nếu không có cái tâm "nhàn" thì "nhã" nương tựa vào đâu?

Hoàng Mai

NHẶT HOA TRÊN NET/ BỘ BÀI TÂY/

Những bí ẩn không phải ai cũng biết về bộ bài Tây

Thứ Hai, 14 Tháng Chín 20209:00 SA

• http://vnreview.vn

Xuất hiện tại Châu Âu vào khoảng thế kỉ 13-14, bộ bài Tây ngày nay đã trở thành một trò chơi vô cùng phổ biến trên thế giới. Song không phải ai cũng biết về những điều bí mật đằng sau mỗi quân bài.

Bộ bài Tây, người Việt Nam còn hay gọi là tú lơ khơ hay bộ tú, tiếng Anh là Playing cards bao gồm 54 lá bài, trong đó có 52 lá thường là: K, Q, J, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, A chia làm 4 chất Cơ, Rô, Chuồn (Tép) và Bích.

Còn lại là hai lá Joker, hay còn gọi là quân phăng teo hay chú hề. Chúng ta gọi đây là bộ bài Tây để tránh nhầm lẫn về nguồn gốc cũng như đặc điểm, cách chơi so với bộ bài Trung Quốc hay bộ bài ta như Tam cúc, tứ sắc, tổ tôm,...

Vậy nguồn gốc của bộ bài Tây là gì?

Bộ bài đầu tiên trên thế giới xuất hiện ở Trung Quốc vào khoảng thế kỉ thứ 9 thời nhà Đường (năm 618 - 907). Chúng được làm bằng giấy và phổ biến trong giới quý tộc, vương gia. Trò chơi này được cái thương gia phương Tây đưa về đất nước mình.

Người ta ghi nhận việc người châu Âu sử dụng bộ bài Tây ngày nay từ năm 1418. Các lá bài Vua, Hoàng hậu hay Hoàng tử được in và tạo hình rất đẹp và đắt tiền. Các mẫu lá bài và cách chơi cũng được thay đổi tùy từng quốc gia. Đôi khi, chúng được dùng vào việc bói toán hay ảo thuật nhiều hơn là chơi giải trí.

Bộ bài Tây phổ biến ngày nay.

2 màu đen và màu đỏ tượng trưng cho ngày và đêm tương ứng. Có nghĩa là, tổng giá trị các quân bài trong một bộ bài là 364, thêm chất bài Joker là 365, đại diện cho 365 ngày trong một năm. Lá bài Joker còn lại làm cho tổng có thể là 366, là số ngày trong một năm nhuận.

Các quân J,Q,K trong một bộ bài Tây được in vào năm 1925.

52 lá bài trong một bộ bài đại diện cho 52 tuần trong một năm. Một bộ bài Tây mang ý nghĩa của 1 năm dương lịch. Theo đó, 4 chất Cơ, Rô, Chuồn (Tép) và Bích tương ứng với 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông.

13 loại lá bài tượng trưng cho 13 giai đoạn của mặt trăng, có thể hiểu nó được sử dụng như một cuốn lịch âm song hành. Những chất bài còn được sử dụng cho các yếu tố ma thuật trong bói toán.

Truyền thuyết thần bí

Tuy độ lan tỏa mạnh mẽ và rộng đến như vậy nhưng trên thực tế có rất ít người biết được những bí ẩn phía sau chúng. Ban đầu, Vua được coi là quân bài lớn nhất. Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ XIV, vị trí lớn nhất bắt đầu được đặt trên lá bài thấp nhất, bây giờ gọi là Át (Ace), do đó, thậm chí đôi khi nó đã trở thành quân bài cao nhất và Hai, hoặc Ba, là quân thấp nhất.

Trong bộ bài Tây (không tính Joker) thì quân Át được xem là quân bài chủ lực. Át là đại diện của những nhân vật quyền lực nhất với sức mạnh to lớn. Theo ngôn ngữ tiếng Latin thì “Ace” nghĩa là nhà vô định, kẻ bất bại và số 1. Cũng trong bộ bài Tây, lá bài 9 Rô được xem là một lá bài tai họa. Quân bài này sở hữu rất nhiều truyền thuyết ly kỳ bên trong.

Có người nói rằng, từ năm 1721-1765, Công tước Cumberland đã viết lệnh tàn sát các tù binh trên quân bài 9 Rô. Cũng có một câu chuyện khác về Hoàng hậu xứ Scotland và người dân ở đây quá mê mẩn trò chơi sử dụng quân bài chủ 9 rô, nên từ đó khiến cho nhiều gia đình bị tán gia bại sản. Bởi vậy, nên quân bài 9 Rô luôn được đồn đại với hai chữ “tai họa”.

Quân 9 Rô.

Hay như vừa đề cập ở trên, không phải ngẫu nhiên mà 1 bộ bài Tây luôn có đủ 52 cây hay vì sao chúng được chia thành 4 chất khác nhau. Về mặt lịch sử, nó được cho là có liên quan tới những truyền thuyết thần bí của triết học Kabbalah và Hermetic. 

Dưới đây là ý nghĩa bí ẩn từng quân bài Tây không phải ai cũng biết.

Quân Bích.

Spades - quân Bích. Đại diện cho thanh kiếm, không khí, sức mạnh của hơi thở và tâm lực, hiện thân cho người đàn ông. Trong bói toán, nó đại diện cho sự cách trở, không thuận lợi. Ví như quân hai bích mang hàm ý bạn gặp tổn thương do bạn đặt niềm tin quá nhiều ở một người rồi không được đền đáp xứng đáng.

Quân Cơ.

Heart - quân Cơ. Chúng đại diện cho nước, sức mạnh của tiềm thức và sự chữa lành bệnh tật, hiện thân cho người phụ nữ. Ví như quân 9 Cơ trong thuật bói toán có nghĩa về thời vận, bạn có người âm hay thần linh phò tá, che chở.

Quân Rô.

Diamonds - quân Rô. Chất Rô mang ý nghĩa của lá chắn, trái đất, sức mạnh, sức chịu đựng và sự phong phú, đa diện. Chúng còn mang biểu tượng của sự giàu có, do hình dáng khiến người xem liên tưởng tới các viên ngói lớp trên mái nhà của giới thương nhân phương Tây.

Quân Nhép.

Clubs - quân Nhép. Đại diện cho hình ảnh cây đũa thần, lửa, ý chí và sự biến đổi vạn năng. Ví như quân Át nhép có nghĩa là sự tương quan về nhân quả nợ nần với nhau, sự vay trả trong đời. Trong bói toán người bốc phải quân này có nghĩa là người có nhiều tiền, song không phải tiền của mình mà là tiền của người khác hoặc đi vay mượn.

Quân thằng hề.

Joker - quân Thằng hề, quân phăng teo, lại là một lá bài đặc biệt trong bộ bài 54 cây hiện đại. Mỗi bộ thường có hai lá bài này. Joker thường có 1 lá màu đen trắng và 1 lá màu sắc sặc sỡ.

Các nhà sản xuất cho rằng họ làm quân phăng teo chỉ với mục đích gây hài.

Các nhà sản xuất cho rằng họ làm quân phăng teo chỉ với mục đích gây hài, bản thân tác dụng của quân Joker cũng không nhiều, nó vốn là một quân bài tự do, không có luật chơi nào áp đặt lên được. Lá bài này phổ biến ở Đức, Mỹ, thậm chí ở đây chúng còn là lá bài chủ cao nhất, thậm chí được phép đại diện cho nhiều lá bài khác nhau.

The Fool - Quân bài không được đánh số.

Trong bộ bài tarot được sử dụng trong chiêm tinh học, thì quân Joker được so sánh với The Fool - quân bài không được đánh số, có thể là tất cả và cũng có thể chẳng là gì. Nghĩa xuôi là sự khởi đầu của sự sống, ngây thơ, tự phát, còn nghĩa ngược lại là sự ngây ngơ đến khờ dại, liều lĩnh.

Quân The Fool được so sánh với lá bài Joker - một chàng trai ngẩng cao đầu, bước chân đang dần rời khỏi vách đá trong khi đang đối mặt với Đấng Siêu nhiên.