Nói đến nhạc sĩ Y Vân,mọi người đều nghĩ ngay đến bài "Lòng mẹ".Nhưng trong cuộc đời mình,ông còn cả một gia tài âm nhạc đồ sộ.
Nhân vừa nhận Email của một người bạn ở xa,xin post lên bài viết về ông và ba bài hát buồn lưu trữ trên máy tính.Ba bài hát này những ngày xưa,một thời,một dĩ vãng...đã gắn liền với tiếng hát liêu trai của ca sĩ Thanh Thúy.Tôn trọng bản quyền của tác giả bài viết,tui để nguyên những đường dẫn đến các ca sĩ khác.Mời nghe Thanh Thúy hát ở cuối bài.PVC 25/6/2013.
Y Vân và ảo ảnh cuộc đời (Trích từ quyển "Âm Nhạc Của Một Thời" của tác giả Lê Hữu, xuất bản tháng 6, 2011)
Yêu cho thấy bao lâu đài
chỉ còn vài trang giấy (“Ảo ảnh”, Y Vân)
"Một con đường sắt / trăm con tàu…"Câu hát ấy nghe được trong bài “Đêm tái ngộ” của Y Vân. Một cô bạn tôi nói rằng cô yêu nhạc Y Vân vì những câu hát nói về “con tàu và sân ga” như thế. Tôi nói như vậy thì cô yêu những… sân ga chứ đâu phải là yêu nhạc Y Vân. Cô bạn cười, nói rằng có nhiều bài nhạc nói về sân ga nhưng cô yêu những bài của Y Vân hơn cả. “Bài ‘Tiễn em’ của Phạm Duy và Cung Trầm Tưởng chẳng hạn,” cô nói, “cũng hay vậy, nhưng có vẻ… Tây quá.”
Tôi chắc không phải chỉ có “trăm con tàu” thôi mà biết bao nhiêu là con tàu đến và đi trong cuộc đời này, không làm sao đếm hết được. Sân ga vẫn nằm đấy, im lìm, hiu quạnh, như cõi lòng trống vắng, quạnh hiu của một người vừa tiễn đưa một người.
Hình ảnh con tàu và sân ga thường vẽ ra cảnh tượng buồn bã của một cuộc chia tay. Chia tay với con tàu, hay chia tay với sân ga, cũng là chia tay với một mối tình. Mối tình nào, tiếng còi tàu nào còn đeo đuổi cô bạn tôi mãi đến tận bây giờ, như đã đeo đuổi người nhạc sĩ đã viết nên những bản tình ca không hạnh phúc về những lứa đôi yêu nhau mà chẳng được gần nhau.
“Vì đời ai biết ta hơn mình!”
Vắng con tàu sân ga thường héo hắt
Thiếu anh lòng em thấy quạnh hiuCâu hát ấy ở trong bài “Ảo ảnh” của Y Vân.
Sân ga là “chứng nhân” của bao cuộc hội ngộ và chia phôi, nụ cười và nước mắt, hợp tan và tan hợp.
Một trong những bài phổ thơ hay nhất của Y Vân, “Đêm giã từ”, (thơ của Thể Vân) nói về nỗi buồn sân ga trong giờ phút tiễn đưa của đôi tình nhân.
Mưa buốt lạnh trong đêm / đứng trên thềm ga vắng
hắt hiu ngọn đèn vàng / em tiễn anh
Mưa gió lùa qua hiên / giữa khi mình lưu luyến
thì tiếng còi lạnh lùng xé màn đêm
Tiếng còi tầu “lạnh lùng” không chỉ “xé màn đêm” mà còn… “xé đôi lòng” (nói như câu hát trong bài “Biệt ly” của Dzoãn Mẫn, “Ôi, còi tầu như xé đôi lòng!”...).
Anh bước vào toa trong / mắt không rời ga vắng
Trời mưa chỉ làm buồn chúng mình thêm…
Ánh sáng cây đèn úa soi trên thềm
Còn đó chăng / là bóng em và bóng đêm
Còn nỗi buồn nào sâu hơn, tái tê hơn nỗi buồn sân ga “hắt hiu ngọn đèn vàng”, khi tiếng còi tàu xa dần, khi bóng con tàu mờ dần trong tiếng mưa đêm, chỉ còn lại “bóng em và bóng đêm”…
Bài hát đã buồn, qua giọng buồn rã rượi của Thanh Thúy, nghe càng buồn hơn.
Những câu chuyện về “con tàu và sân ga”, về một người đi xa, một người ở lại, thường là những chuyện không mấy… vui, có lẽ vì vậy Y Vân phải viết thêm “Đêm tái ngộ” để cho câu chuyện tình buồn “Đêm giã từ” ấy có một happy ending cho hợp lẽ tuần hoàn của đất trời, hợp rồi tan, tan rồi hợp.
Em đứng đây chờ anh trước thềm ga
hiu hắt cây đèn đêm giã từ xưa…
Anh bước xuống tàu / ngơ ngác vài giây
khi thấy em cười sau ánh đèn soi
Nhìn nhau mà nói không nên lời
Nơi cũ lúc xưa tay rời / thì nay lại tay cầm tay
“Tay cầm tay”, như thế cũng tạm ổn, tuy nhiên sau đó cảm thấy vẫn… chưa đủ, nhạc sĩ bèn phải viết thêm “Nụ cười tái ngộ” để có một kết thúc tròn đầy, có nhân có hậu (như là… tên thật của ông, Trần Tấn Hậu). Bài hát được yêu thích qua những giọng Trúc Mai, Lệ Thanh, Carol Kim...
Ôi, nụ cười thắm trên môi
Tủi hờn xưa đã vơi / những đau thương xa rồi…
Nếu hạnh phúc là giấc mơ / thì đã tròn ý thơ
không còn mong chờ
Sau nước mắt chia phôi là “nụ cười tái ngộ”. Y Vân là thế, là con người nghệ sĩ yêu cái đẹp và đầy lòng nhân bản.
Bài nhạc buồn nhất của Y Vân không phải là “Đêm giã từ”, và cũng không phải là bài… “Buồn”.
Buồn như ly rượu đầy / không có ai cùng cạn
Buồn như ly rượu cạn / không còn rượu để say
Bài nhạc buồn nhất là bài có cái tựa cũng chỉ một chữ thôi, bài… “Thôi”. Nhạc điệu và lời hát nghe sướt mướt, sụt sùi không kém gì bài “Sang ngang” của Đỗ Lễ.
Thôi em đừng khóc nữa làm gì…
Thôi em đừng tiếc / em đừng tiếc / đừng tiếc nữa
đừng để lòng anh trở lại kiếp u buồn…
Thôi, thôi bờ vai đừng rung động
đã hết rồi còn khóc nữa chi emNghe “Thôi” qua những giọng Thái Thanh, Hùng Cường, Jo Marcel mà nghe tim thắt lại, nghe ruột gan tái tê, héo hắt ...
Bấm vào tên người trình bày để nghe nhạc:
Nhạc Sĩ Y Vân (1933-1992)
Y Vân tên thật Trần Tấn Hậu, sinh năm 1933 tại Hà Nội (quê gốc ở Thanh Hóa). Thuở niên thiếu, ông từng theo học nhạc với Nhạc sĩ Tạ Phước và cũng đã sáng tác từ rất sớm. Mồ côi cha, nhà nghèo, chính vì thế, ông rất thương mẹ và các em, ông phải đi dạy đàn để nuôi gia đình.
Năm 1952, ông vào Nam, tiếp tục sáng tác, chơi nhạc và dạy nhạc, ngoài ra còn viết sách dạy nhạc và đàn guitar. Những ca khúc nổi tiếng thời điểm này là: Lòng mẹ, Hồn quê, Đò nghèo..., ngoài ra ông còn là người đi tiên phong cho dòng nhạc nhẹ với những bài hát có giai điệu mới như Cha cha cha, Disco v v
Thời gian sau năm 1975, ông tham gia Đoàn ca nhạc Hương Miền Nam, rồi nhận viết nhạc cho nhiều nguồn: viết nhạc phim, nhạc nền cho sân khấu.
Nhạc sĩ Y Vân mất vào ngày 28 tháng 11 năm 1992, hưởng thọ 60 tuổi (đúng như dự đoán của Ông trong bài "60 năm cuộc đời")
(Nguồn: theo wikipedia)
Ảo Ảnh - Nhạc:Y Vân
Yêu cho biết sao đêm dài
Cho quen với nồng cay
Yêu cho thấy bao lâu đài
Chỉ còn vài trang giấy
Giòng mực xanh còn đấy
Hứa cho nhiều dù bao lời nói
Đã phai tàn thành mây thành khói
Cũng xem như không mà thôi
Những ân tình em đong bằng nước mắt
Khóc cho đầy hai chữ tình yêu
Phấn hương nồng anh xem tựa tấm áo
Đã thay màu ân ái từ lâu.
Những neo thuyền yêu đương thường dễ đứt
Khiến bao chiều trên bến tịch liêu
Vắng con tàu sân ga thường héo hắt
Thiếu em lòng anh thấy quạnh hiu.
Xưa đêm vắng đưa nhau về
Nay đơn bóng đường khuya
Khi vui thấy trăng không mờ
Lòng buồn nên trăng úa
Kìa phồn hoa còn đó
Những con đường buồn vui lộng gió
Những ân tình chìm trong lòng phố
Cũng theo hư không mà đi
Đêm Giã Từ - Nhạc: Y Vân ; Lời: thơ Thể Vân
Mưa buốt lạnh trong đêm đứng trên thềm ga vắng
Hắt hiu ngọt đèn vàng em tiễn anh
Mưa ướt mềm đôi vai biết bao điều chưa nói
Biệt ly sầu vời vợi có gì vui
Mưa giá lạnh tim ta nói sao bằng thương nhớ
Có chăng là lệ nhòa trên nét mi
Mưa gió lùa qua hiên giữa khi mình lưu luyến
thì tiếng còi lạnh lùng xé màn đêm
Quyến luyến anh còn đứng chưa lên đường
Nhớ tiếc trong lòng mắt qua đêm trường
Ánh sáng cây đèn úa soi trên thềm
Còn đó chăng là bóng em và bóng đêm
Anh nói gì bên em biết bao điều thương mến
Cũng chưa bằng một lần em tiễn anh
Anh bước vào toa trong mắt không rời ga vắng
Trời mưa chỉ làm buồn chúng mình thêm
Bài thơ "Đêm Giã Từ" của Thể Vân
Đêm Tái Ngộ - Y Vân
Em đứng đây chờ anh đã từ lâu
Sân vắng thưa người đêm cũng buồn theo
Một con đường sắt trăm con tầu
Mưa nắng sớm khuya trưa chiều,
Người nhớ người thương người yêu
Em đứng đây chờ anh trước thềm ga
Hiu hắt cây đèn đêm giã từ xưa
Ngày xưa vội vã trong mưa nhòa,
Nay lúc đón anh quay về
Thì sao thời gian chậm qua
Vọng từ chốn xa xa xăm
Hồi còi tầu rúc lên trong đêm
Xe lăn trên đường nhịp nhàng
Từ từ về trước sân
Anh bước xuống tàu ngơ ngác vài giây
Khi thấy em cười sau ánh đèn soi
Nhìn nhau mà nói không nên lời,
Nơi cũ lúc xưa tay rời
Thì nay lại tay cầm tay.
Ga Huế được chụp khoảng 1921-1935. (Ảnh"Internet).
Thanh Thúy 
