THƠ BỐN CÂU
(DÒNG THƠ TIẾP NỐI)
Giai thoại Thơ Đường Trung Quốc có kể chuyện “Bốn Câu Là Đủ Ý”: Có một chàng thư sinh trẻ tên Tố Vịnh quê ở Lạc Dương đến Tràng An dự kỳ thi Hội.
Đề thi được ra là “Chung Nam vọng dư tuyết” (dịch nghĩa: Núi Chung Nam ngắm tuyết còn sót lại). Thí sinh phải làm bài thơ năm chữ tả cảnh gồm sáu vần trong mười hai câu.
Tố Vịnh suy nghĩ và trầm ngâm, sau cùng chỉ viết ra bốn câu như sau:
(phiên âm Hán Việt)
Chung Nam âm lĩnh tú
Tích tuyết phù vân đoan
Lâm biểu minh tễ sắc
Thành trung tăng mộ hàn.
(dịch nghĩa)
Đỉnh phía Bắc núi Chung trơ trụi
Mây và tuyết thường đọng lại
Phía ngoài rừng ngày sáng rỡ
Trong thành thì giá buốt hơn.
Viết xong, Tố Vịnh đứng lên nộp bài. Quan chủ khảo xem, ngạc nhiên hỏi: Sao không làm trọn mười hai câu? Tố Vịnh cười nói: “ Khi làm thơ viết văn, đáng đi thì đi, đáng dừng thì dừng. Ý tôi đã hết, há có thể lải nhải viết bừa cho đủ số câu?”
Theo trường qui, với bài thơ thiếu tám câu, Tố Vịnh sẽ bị đánh rớt. Nhưng quan chủ khảo sau khi thấy lạ, đọc kỹ bài thơ thì thấy dù chỉ bốn câu, thí sinh đã tả cảnh rất hay, từ ngọn núi đến rừng cây, từ ngày sáng đến chiều tà qua cái lạnh khi tuyết xuống. Ý thơ toàn vẹn, quả là thơ hay!
Ông cảm kích bèn tâu Vua, đề nghị phá lệ, cho Tố Vịnh đỗ Tiến Sĩ. Việc đó thành một giai thoại trong thi cử ở Trung Hoa. Sau nầy bài thơ của Tố Vịnh được tuyển vào Đường Thi Tam Bách Thủ, thành một kiệc tác được lưu truyền dài lâu.
(theo Hoài Anh/ Giai Thoại Thơ Đường và Tác Giả/ Nhà Xuất bản Văn Nghệ 2002)
“Bốn Câu Là Đủ Ý”, tôi suy nghĩ hoài! Vâng, thì không cần nhiều, chỉ cần bốn câu thôi!
Tôi sẽ đưa ra vài bài bốn câu, không dám cho là Tứ Tuyệt vì dù muốn tạo ngạc nhiên hay gây ra cái mới ở câu cuối vẫn thấy đâu đó ý thơ còn vụng về, luật thơ chưa thể chỉnh như thơ cổ, và việc gây thỏa mãn cho người đọc chắc không thể chu toàn, nên chỉ dám mạo muội gởi đi như sau: (có trích vài đoạn 4 câu từ các bài thơ của chính tác giả)
NGHỊCH LÝ
Có giọt mưa làm lòng đau như cắt
Khi tạnh rồi mưa xoa dịu cơn đau
Có sợi nắng tưởng ấm thêm hạnh phúc
Nắng tắt rồi vết thương lại thêm sâu!
BI QUAN
Vừa uống vài hơi hết nửa chai
Chưa làm xong việc đã hết ngày
Nợ chưa trả hết, đời sắp hết
Mưa rớt và giây đã ướt vai!
LẠC QUAN
Uống đã mềm môi mới nửa chai
Làm xong việc lớn chưa hết ngày
Đời sống còn lâu còn trả nợ
Mưa rớt cả đời chẳng ướt vai!
GIỖ MÁ
Hôm nay giỗ má con buồn lắm
Một chút khói hương gởi quê nhà
Má đi trong cõi xa ngàn dặm
Xin về cho ấm đứa con xa!
MỘT MÌNH
Tôi chỉ mình tôi chỉ một tôi
Có khi trăng đậu lúc trăng rơi
Rồi trăng lại mọc vầng trăng khác
Tôi lại mọc thêm những ngậm ngùi!
THƠ KHÔNG CHẾT
Có lần mình định đâm thơ chết
Đem xác thơ vùi lấp bến sông
Tưởng như thơ hoá thành tro bụi
Mà chỗ chôn thơ nở đoá hồng!
BIÊN HOÀ
Đêm soi bóng em một mình đơn chiếc
Ngày theo anh lắng tiếng gọi Biên Hoà
Rồi hôm nào mình xa cách thật xa
Em một nửa anh Biên Hoà một nửa!
NHỚ MẸ
Trời đêm đã mọc sao Mai
Ngủ đi, sao Mẹ thức hoài đêm thâu
Thức chi đèn lụn dầu hao
Khuya nay Mẹ thức càng lâu càng buồn!
SÀI GÒN -CALI
Cali mùa nầy trời còn lạnh đêm đêm
Phố vắng im đêm đen còn đặc quánh
Tâm hồn vắng hoe mắt còn trông ngóng
Một phía xa nơi có chút Sài Gòn!
BÁN MÁU 1
Bán đi một lít máu tươi
Có ai thấy nỗi ngậm ngùi xót đau
Nửa phần cho Mẹ dãi dầu
Nửa cho con nhỏ sáng màu tương lai!
BÁN MÁU 2
Làm ơn mua máu giùm tôi
Máu nầy giá rẻ như đời khổ qua
Gởi theo giọt máu chảy ra
Tạ ơn người bỏ tiền mua máu nghèo!
BỆNH KHÓ CHỮA 1
Đi đâu cũng phải có “nhà”
Lơ mơ mấy chữ cũng là “nhà thơ”
Mặc cho người đọc hững hờ
“Nhà” ta cứ dựng, “thơ” ta cứ làm!
BỆNH KHÓ CHỮA 2
Đi đâu cũng vác “cái nhà” theo
Khoe với người dưng biết bao điều
“Nhà văn” “nhà báo” “nhà thơ” khủng
Mở cửa mỗi nhà thấy vắng teo!
CÔ ĐƠN
Có một ngày vô vị đã qua
Chẳng thấy thương ai chẳng nhớ nhà
Máu đọng trong tim như ngưng chảy
Chỉ thấy quanh mình những xót xa!
KHÔNG PHẢI NHƯ Ý MÌNH
Cầm tay muốn xé bài thơ
Bỗng nghe quá khứ ngây thơ hiện về
Thấy diều bay bổng trên đê
Thấy em còn giữ lời thề thương anh!
HUẾ
Muốn cầm tay Huế giữ thật lâu
Thì thầm tai Huế một đôi câu
Mai mốt có đành chia tay Huế
Thương tiếng “ dạ thưa” đến bạc đầu!
TIỄN MẸ
Ngày nào tiễn Mẹ đi xa
Đêm đêm nhớ tóc Mẹ già như sương
Quỳ bên ảnh Mẹ đêm trường
Mong qua tay áo Mẹ nương hồn về!
GẶP LẠI TIẾNG NƯỚC TÔI
Gặp lại tình cờ tiếng Việt Thân quen
Trong khốn khó quê người còn lời gọi
Con sông quê cho tôi vay tiếng nói
Bên nầy bán cầu tôi nợ đến kiếp sau!
GẠO
Còn vài nhúm gạo cầm hơi
Mẹ chia mỗi đứa chén vơi chưa đầy
Chén không Mẹ giữ trong tay
“Mẹ không đói”, tay Mẹ gầy run run!
TÀ ÁO MỘNG MƠ
Đêm khuya nghĩ tới quê nhà
Nhớ hoài nhớ mãi một tà áo bay
Áo bay từ thuở thơ ngây
Bay từ tuổi trẻ đến ngày già nua!
BỤI NHỚ
( tặng BT)
Đêm nào mình cùng vui bên nhau
Muội nói “phải chi…” đến bạc đầu
Giờ “phải chi…” nhớ thành hạt bụi
Để huynh và muội mãi thương nhau!
MƯA HUẾ
Hỏi nhỏ khi mô trời mưa tạnh
Huế buồn khẽ nói biết khi mô?
Có lẽ mưa tuôn không dứt hạt
Mưa hoài nên Huế đọng thành thơ!
HỎI
Hỏi giọt mưa vất vả
Còn trong như mắt em?
Hỏi nắng đầy trên má
Có đậu trên môi mềm?
GOÁ PHỤ 1
Người trăm năm không hề quay lại
Tưởng như đời kết án chung thân
Nửa đường đi mình em trôi nổi
Vắng người gương lược cũng phân vân!
GOÁ PHỤ 2
Đêm đêm thức trắng cùng năm tháng
Chỉ thấy gió lay bóng một mình
Đôi bóng ngỡ còn in trên vách
Tắt đèn chỉ một bóng chênh vênh!
THĂM MỒ MẸ
Ước ao thường lại thăm mồ Mẹ
Để lau bia mộ sạch hoài hoài
Lau xong nhìn rõ mình trong đó
Thấy lại Mẹ hiền trong phút giây!
THỨC GIẤC ĐÊM KHUYA
Nửa khuya buồn tỉnh giấc
Lòng xao động câu kinh
Sao mắt đầy nước mắt
Khóc mãi cho riêng mình!
PHẢI CHI
Phải chi đừng vội nói yêu nhau
Để mãi tình yêu mới bắt đàu
Tình chẳng bao giờ thêm đoạn cuối
Thì có lo gì chuyện bể dâu?
PLEIKU
Ngủ say còn gối mộng Pleiku
Thấy cát bụi leo dốc sương mù
Gặp dã quỳ vàng bay theo gió
Uống rượu cần say khướt câu thơ!
NHỚ LẰN ROI CỦA ME
Nhìn lên ảnh Mẹ những ngậm ngùi
Nhớ lằn roi Mẹ nhớ không nguôi
Con vẫn đi theo đường Mẹ dẫn
Tạ ơn roi Mẹ giúp nên người!
TÓC
Bây giờ cắt tóc trả bao nhiêu
Nếu chín mười Đô quả thật nhiều
Sao không để vậy cho đỡ tốn
Tóc dài tiết kiệm được tiền tiêu!
TRƯƠNG CHI MỴ NƯƠNG
Sông khuya ai thổi khúc Mỵ Nương
Có phải Trương Chi thả sáo buồn
Một khối u tình trên sóng nước
Ngàn sau còn vọng tiếng yêu thương!
QUÁ KHỨ
Anh không còn đầu móng ngựa
Em không tóc thả đuôi gà
Tìm nhau ngày thơ sót lại
Chỉ thấy cánh diều bay qua!
MƯỜI NĂM
Mười năm tưởng tóc còn hương
Mà hồn bồ kết thả buồn trôi đi
Tình trăm năm tưởng quay về
Mười năm tình đã phân ly dặm ngàn!
CHIA XA
Tay không còn nắm chặt tay nhau
Tình xa cho nỗi nhớ cấu cào
Trầu hết xanh như từng xanh lá
Cau còn cay đắng những buồng cau!
LỜI BA DẶN LÚC RA PHI TRƯỜNG
Ba về một bóng Ba thôi
Con đi một bóng chim trời cô đơn
Trăm khe vạn suối ngàn non
Mong con giữ mãi tâm hồn quê hương!
MỘT MÌNH
Còn một mình với tay không
Thèm bàn tay ấm hương nồng đêm qua
Sài Gòn giờ của người ta
Cali mình vẫn vào ra một mình!
KHÔNG BAO GIỜ
Không bao giờ đánh mất
Ly nước ngọt lung linh
Trong veo qua ánh mắt
Lòng ta hoá thuỷ tinh!
DÒNG NƯỚC XANH BÍCH THUỶ
Dặn lòng anh sẽ ngồi yên chỗ
Say ngắm màu xanh nước ngọt mềm
Thương đã tô xanh trong đáy mắt
Nhớ buộc nhau hoài hai trái tim!
KHÓC
Khi Mẹ mất, nhớ người tôi khóc
Mẹ đã mang nỗi nhớ xuống mồ
Ngồi một mình mồ côi cô độc
Nỗi nhớ ùa về ướt đẫm khăn sô!
PHÂN NỬA
Buổi đầu hai đứa chung nhau
Đến khi tình cạn nỗi sầu chia đôi
Chia nhau hai nửa cuộc đời
Một bên khóc một bên cười được không?
LỜI TẠM BIỆT
Một bài thơ chỉ bốn câu
Mà mang theo đủ sắc màu đổi thay
Xin dừng ngọn bút nơi đây
Ngày sau nối tiếp cho đầy túi thơ!
TRẦN KIÊU BẠC
